Historical gardens and their potential use for proecological development of urban green space, as illustrated by Felin Manor Park in Lublin, Poland

Małgorzata Milecka, Natalia Kot, Seweryn Malawski

Abstract


Historical urban parks are particularly valuable in terms of their ecology, as they offer habitats to many valuable flora and fauna. A study was conducted in Felin Manor Park, Lublin, southeastern Poland, dating back to the end of the nineteenth and the first half of twentieth century. The aim of the study was to assess the suitability of this type of urban park for the proecological design of urban green areas that will comply with the legal requirements for historic gardens. The investigation demonstrate that long-living native tree species (e.g., Tilia cordata, Quercus robur, and Fraxinus excelsior) are the best preserved plants in this park. The dendroflora of the park is, however, characterized by a great variety of species flowering between early spring and fall. These reward species ensure continuity of the food base for insects throughout the vegetation season. A floristic inventory facilitated development of a concept for the restoration of the park combining cultural (historical, educational) and ecological functions. Tilia cordata was used for line planting arrangements along the park boundary. It is a component of the alley design along the driveway and is one of the most valuable nectar reward species. The survey allowed the definition of future design guidelines, i.e., the preservation of the historical park structures (formed by long-living native species) and complementation of the park dendroflora with species that are attractive for bees and other insect pollinators. To supplement their food base, it is recommended that a “bee garden” with herbaceous reward plants should be created.

Keywords


restoration; historical garden; dendroflora; ecology; pollinators

Full Text:

PDF

References


Barnett M, Houle M, Hufnage E, Pancie A, Lehman M, Hoffman E. Using geographic information system to determinate the ecological value of neighbourhood trees. Sci Teach. 2010;77(2):35–39.

Szulczewska B, Kaliszuk E. Koncepcja systemu przyrodniczego miasta: geneza, ewolucja i znaczenie praktyczne. Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych PAN. 2005;1:7–24.

Majdecki M, Majdecka-Strzeżak A. Ochrona i konserwacja zabytkowych założeń ogrodowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2019.

Burr A, Schaeg N, Muñiz P, Camilo GR, Hall DM. Wild bees in the city: reimaging urban spaces for native bee health. Consilience. 2016;16(1):106–131.

Jachuła J, Denisow B, Wrzesień M. Validation of floral food resources for pollinators in agricultural landscape in SE Poland. Journal of the Science and Food and Agriculture. 2018;98(7):2672–2680. https://doi.org/10.1002/jsfa.8761

Czechowicz M. Zapomniane wartości starych parków. Architektura Krajobrazu. 2007;3–4:48–55.

Denisow B, Wrzesień M. The importance of field-margin location for maintenance of food niches for pollinators. J Apic Sci. 2015;59(1):27–37. https://doi.org/10.1515/jas-2015-0002

Rylke J. Wartość starych parków. Warszawa: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie; 1987. (Rozprawy Naukowe i Monografie).

Majdecki L. Historia ogrodów. Od starożytności po barok. 2nd ed. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2007.

Kajzer L. Dwory w Polsce. Od średniowiecza do współczesności. Warszawa: DiG; 2010.

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Dz. U. 2017 poz. 2187.

Ustawa o ochronie przyrody, Dz. U. z 2018 r. poz. 1614.

Pałubska K, Szewczyk A. Planowanie przekształceń krajobrazowych założenia parkowo-dworskiego przy Muzeum im. Jana Kochanowskiego w Czarnolesie. Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych PAN. 2014;10(1):20–32.

Łuczkiewicz S, Zieliński Ł, Becz S, Mazurek E, Szewczyk A, Bałka G, editors. Studium urbanizacji lubelskiego obszaru metropolitalnego (LOM) [Internet]. 2009 [cited 2017 Dec 20]. Available from: http://archiwalne.lubelskie.pl/img/userfiles/files/PDF/Studium_urb_LOM.pdf

Ronikierowa M. Ilustrowany przewodnik po Lublinie, ułożony przez M.A.R. Warszawa: Księgarnia Roczkowskiego w Lublinie; 1901.

Kseniak M. Parki i ogrody dworskie w województwie lubelskim. Od Trawnik do Łęcznej wzdłuż Wieprza. Część 1. Lublin: PTTK; 1981.

Pietruszka W, Szczerbicka M, Zezula H. Objaśnienia do mapy hydrogeologicznej Polski (arkusz Lublin – 749). Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny; 2002.

Maćków A. Mapa geologiczno-gospodarcza Polski (arkusz Lublin) [Map]. Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy; 2005. 1:50,000.

Ziółkowski A. Plan gruntów majątku Felin w województwie lubelskim, powiecie lubelskim, położonego z 1927 roku opracowany na podstawie planu z 1920 r. (sign. 11a). Lublin: Archiwum Państwowe w Lublinie; 1927.

Kseniak M. Plan ogrodu zabytkowego w Felinie z 1981 r., Ewidencja zabytkowych parków województwa lubelskiego (sign. 1502). Lublin: Archiwum Państwowe w Lublinie; 1981.

Milecka M, Widelska E, Malawski S, Kot N. Szczegółowa inwentaryzacja dendrologiczna parku dworskiego Felin w Lublinie. Lublin: Archiwum Katedry Architektury Krajobrazu, Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie; 2016.

Majdecki L. Tabela wieku drzew. In: Rylke J, editor. Teoria i zasady projektowania dla architektów krajobrazu. Warszawa: Fabryka Druku; 2017. p. 157.

Katalog parków woj. lubelskiego. Ewidencja ogrodu dworskiego w Felinie – Lublin (inw. nr. 1502). Lublin: Archiwum Państwowe w Lublinie; 1981.

Rejestr zabytków nr A / 967 wydany na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie [sign: KL.IV.5349(38)88]. Lublin: Archiwum Państwowe w Lublinie; 1988.

Losey J, Vaughan M. The economic value of ecological services provided by insects. BioScience. 2006;56(4):311–323. https://doi.org/10.1641/0006-3568(2006)56[311:TEVOES]2.0.CO;2

Kowlaczyk I. Zwiedzamy Lublin. Lublin: Biuro Usług Pilotarskich i Przewodnickich; 2011.

Kołtowski Z. Wielki atlas roślin miododajnych. Warszawa: Przedsiębiorstwo Wydawnicze Rzeczypospolita; 2006.

Wrzesień M, Denisow B. The usabletaxons in spontaneous flora of railway areas of the central-eastern part of Poland. Acta Agrobot. 2006;59(2):95–108. https://doi.org/10.5586/aa.2006.065

Denisow B, Wrzesień M. The habitat effect on the diversity of pollen resources in several Campanula spp. – animplication for pollinator conservation. J Apic Res. 2015;54(1):62–71. https://doi.org/10.1080/00218839.2015.1030243

Reverté S, Retana J, Gómez JM, Bosch J. Pollinators show flower colour preferences but flowers with similar colours do not attract similar pollinators. Ann Bot. 2016;118:249–257. https://doi.org/10.1093/aob/mcw103

Chittka L, Raine NE. Recognition of flowers by pollinators. Curr Opin Plant Biol. 2016;9:428–435. https://doi.org/10.1016/j.pbi.2006.05.002

Lipiński M. Pożytki pszczele. Zapylanie i miododajność roślin. Warszawa: Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne; 2010.

Sikora D. Konserwacja ogrodów regularnych XVII i XVIII w. Warszawa: Sztuka Ogrodu Sztuka Krajobrazu; 2011.

Banaszak J. Pszczoły (Apoidae). In: Bogdanowicz W, Chudzicka E, Pilipiuk I, Skibińska E, editors. Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Państwowej Akademii Nauk; 1994. p. 346–362.

Banaszak J, Cierzniak T. Spatial and temporal differentiation of bees (Apoidea) in the forests of Wielkopolski National Park, western Poland. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Zoologica. 1994;2:3–28.

Garbuzov M, Ratnieks F. Quantifying variation among garden plants in attractiveness to bees and other flower-visiting insects. Funct Ecol. 2013;28(2):364–374. https://doi.org/10.1111/1365-2435.12178

Garbuzov M, Ratnieks F. Using the British National Collection of Asters to compare the attractiveness of 228 varieties to flower-visiting insects. Environ Entomol. 2015;44(3):638–646. https://doi.org/10.1093/ee/nvv037

Ziaja M, Denisow B, Wrzesień M, Wójcik T. Availability of food resources for pollinators in three types of low land meadows. J Apic Res. 2018;57(4):467–478. https://doi.org/10.1080/00218839.2018.1454293

Antoń S, Denisow B, Floral phenology and pollen production in the five nocturnal Oenothera species (Onagraceae). Acta Agrobot. 2018;71(2):1738. https://doi.org/10.5586/aa.1738

Denisow B, Strzałkowska-Abramek M, Bożek M, Jeżak A. Ornamental representatives of the genus Centaurea L. as a pollen source for bee friendly gardens. J Apic Sci. 2014;58(2):49–58. https://doi.org/10.2478/jas-2014-0016

Somme L, Moquet L, Quinet M, Vanderplanck M, Michez D, Lognay G, et al. Food in a row: urban trees offer valuable floral resources to pollinating insects. Urban Ecosyst. 2016;19(3):1149–1161. https://doi.org/10.1007/s11252-016-0555-z

Antoń S, Komoń-Janczara E, Denisow B. Floral nectary, nectar production dynamics and chemical composition in five nocturnal Oenothera species (Onagraceae) in relation to floral visitors. Planta. 2017;246(6):1051–1067. https://doi.org/10.1007/s00425-017-2748-y

Delaplane KS, Mayer DF. Crop pollination by bees. Zoosystematic and Evolution. 2000;78(1):192. https://doi.org/10.1002/mmnz.20020780120

Ebeling A, Klein AM, Schumacher J, Weisser WW, Tscharntke T, Multitrophic effects of experimental changes in plant diversity on cavity-nesting bees, wasps, and their parasitoids. Oecologia. 2012;169(2):453–65. https://doi.org/10.1007/s00442-011-2205-8

Di Pasquale G, Salignon M, Le Conte Y, Belzunces LP, Decourtye A, Kretzschmar A, et al. Influence of pollen nutrition on honey bee health: do pollen quality and diversity matter? PLoS One. 2013;8:e72016. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0072016

Filipiak M, Kuszewska K, Asselman M, Denisow B, Stawiarz E, Wojciechowski M., et al. Ecological stoichiometry of the honeybee: Pollen diversity and adequate species composition are needed to mitigate limitations imposed on the growth and development of bees by pollen quality. PLoS One. 2017;12(8):e0183236. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0183236

Fay N. Conservation arboriculture: the natural art of tree management in historic landscape. In: Harney M, editor. Garden and landscapes in historic building conservation. Oxford: John Wiley & Sons; 2014. p. 153–162. https://doi.org/10.1002/9781118508107.ch15

Siewniak M. Pielęgnowanie drzew – dzisiaj. Uprawa i Ochrona Drzew, Międzynarodowe Towarzystwo Uprawy i Ochrony Drzew. 2010;21:5–13.

Balana M. Akcja “Adoptuj pszczołę” zakończona sukcesem [Internet]. Portal Pszczelarski. 2013 [cited 2019 Jan 16]. Available from: https://www.portalpszczelarski.pl/artykul/96/

akcja_adoptuj_pszczole_zakonczona_sukcesem.html

Ekologiczne mini domki dla mieszkańców ogrodów [Internet]. Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie. 2018 [cited 2019 Jan 16]. Available from: https://www.lazienki-krolewskie.pl/pl/aktualnosci/ekologiczne-minidomki-dla-

mieszkancow-ogrodow

Balana M. Adoptuj pszczołę – wszystko o akcji Greenpeace [Internet]. Wydarzenia pszczelarskie. 2013 [cited 2019 Jan 16]. Available from: https://www.portalpszczelarski.pl/artykul/36/adoptuj_pszczole_-_wszystko_o_akcji_

greenpeace.html

Ziemiański M, Klimczak A. Hotele dla owadów – dobra praktyka czy wielka pomyłka? Kosmos. 2018;67(2):287–298.

Milecka M, Widelska E. New opportunities of financing revitalisation of historical garden compositions in the light of their conservation. Czasopismo Techniczne, Architektura. 2015;5:143–155.

Denisow B, Strzałkowska-Abramek M. Characteristics of blooming and pollen in flowers of two Syringa species (f. Oleaceae). Acta Agrobot. 2013;66(4):65–72. https://doi.org/10.5586/aa.2013.052

Denisow B, Strzalkowska-Abramek M, Wrzesien M. Nectarsecretion and pollen production in protandrous flowers of Campanula patula L. (Campanulaceae). Acta Agrobot. 2018;71(1):1734. https://doi.org/10.5586/aa.1734

Denisow B, Strzałkowska-Abramek M, Bożek M, Jeżak A. Early spring nectar and pollen and insect visitor behavior in two Corydalis species (Papaveraceae). J Apic Sci. 2014;58(1):93–102. https://doi.org/10.2478/jas-2014-0009

Antoń S, Denisow B, Milaniuk K. Flowering, pollen production and insect visitation in two Aconitum species (Ranunculaceae). Acta Agrobot. 2014;67(2):3–12. https://doi.org/10.5586/aa.2014.020

Bożek M, Strzałkowska-Abramek M, Denisow B. Nectar and pollen production and insect visitation on ornamentals from the genus Hosta Tratt. (Asparagaceae). J Apic Sci. 2015;59(2):115–125. https://doi.org/10.1515/jas-2015-0021

Strzałkowska-Abramek M, Jachuła J, Wrzesień M, Bożek M, Dąbrowska A, Denisow B. Nectar production in several Campanula species (Campanulaceae). Acta Scientiarum Polonorum, Hortorum Cultus. 2018;17(3):127–136. https://doi.org/10.24326/asphc.2018.3.13

Zych M, Denisow B, Gajda A, Kiljanek T, Kramarz P, Szentgyörgyi H. Narodowa Strategia Ochrony Owadów Zapylających [Internet]. 2018 [cited 2019 Jan 12]. Available from: https://www.greenpeace.pl/strategia/strategia.pdf