{"id":15369,"date":"2021-06-02T13:48:41","date_gmt":"2021-06-02T11:48:41","guid":{"rendered":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/?page_id=15369"},"modified":"2021-06-28T18:06:01","modified_gmt":"2021-06-28T16:06:01","slug":"leszek-stanislaw-jankiewicz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wyroznienia\/czlonkowie-honorowi\/leszek-stanislaw-jankiewicz\/","title":{"rendered":"Leszek Stanis\u0142aw Jankiewicz"},"content":{"rendered":"\n

Leszek Stanis\u0142aw Jankiewicz <\/strong>(ur. 05.05.1925 r. w Piotrkowie Trybunalskim), profesor, specjalista w dziedzinie fizjologii ro\u015blin ogrodniczych<\/p>\n\n\n\n

\u017byciorys<\/h2>\n\n\n\n

Szko\u0142\u0119 podstawow\u0105 i pierwsze dwa lata Gimnazjum im. Boles\u0142awa Chrobrego uko\u0144czy\u0142 w Piotrkowie, gdzie zasta\u0142a go wojna. Zakres III i IV klasy gimnazjum oraz liceum uko\u0144czy\u0142 na tajnych kompletach i w 1943 r. zda\u0142 matur\u0119. W tym samym roku zosta\u0142 wcielony przymusowo do Pomocniczej S\u0142u\u017cby Przeciwlotniczej, tzw. Luftszucu (Luftschutzhielfdienst), nast\u0119pnie pracowa\u0142 w Nadle\u015bnictwie Meszcze ko\u0142o Piotrkowa, gdzie bra\u0142 te\u017c udzia\u0142 w tajnym nauczaniu okolicznej m\u0142odzie\u017cy z zakresu gimnazjum. By\u0142 cz\u0142onkiem Armii Krajowej. W marcu 1945 r zapisa\u0142 si\u0119 na Wydzia\u0142 Rolny Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, gdzie studiowa\u0142 3 lata. Na 4. rok przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na Uniwersytet Pozna\u0144ski, i w 1949 r. obroni\u0142 prac\u0119 magistersk\u0105 \u201eWp\u0142yw hormon\u00f3w ro\u015blinnych na ukorzenianie sadzonek zielnych drzew i krzew\u00f3w\u201d. Jeszcze jako student zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 w Arboretum K\u00f3rnickim na stanowisku asystenta. W r. 1950 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Katedry Fizjologii Ro\u015blin Uniwersytetu Pozna\u0144skiego, gdzie pracowa\u0142 dwa lata jako starszy asystent. W roku 1952, na propozycj\u0119 prof. S. A. Pieni\u0105\u017cka, podj\u0105\u0142 prac\u0119 w Katedrze Sadownictwa SGGW w Warszawie i Skierniewicach. Tam uzyska\u0142 w 1957 r. stopie\u0144 doktora na podstawie rozprawy \u201eWp\u0142yw auksyn na formowanie k\u0105ta rozwidle\u0144 u jab\u0142oni\u201d, kt\u00f3rej promotorem by\u0142 prof. Pieni\u0105\u017cek. W latach 1957\u20131958 przebywa\u0142 na rocznym sta\u017cu podoktorskim (stypendium Rockefellera) w Uniwersytecie Cornella w Ithaca (USA). W latach 1960\u20131962 pracowa\u0142 w Zak\u0142adzie Fizjologii Ro\u015blin w Krakowie, w Pracowni Fizjologii Drzew Owocowych zlokalizowanej w Skierniewicach, a w latach 1962\u20131974 by\u0142 kierownikiem Zak\u0142adu Fizjologii Ro\u015blin Sadowniczych w Instytucie Sadownictwa w Skierniewicach. Stopie\u0144 docenta uzyska\u0142 w 1964 r., profesora nadzwyczajnego w 1969 r., a prof. zwyczajnego w 1980 r. W roku 1975 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Instytutu Warzywnictwa w Skierniewicach, gdzie zorganizowa\u0142 Zak\u0142ad Biologii i do 1981 r. by\u0142 jego kierownikiem. W latach 1981\u20131985 oraz 1999\u20132002 wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Autonomicznym (Rolniczym) w Chapingo w Meksyku. W 1993 r. przeszed\u0142 na emerytur\u0119, ale jest nadal czynny w nauce (2021 r.). W latach 1966\u20132012 by\u0142 cz\u0142onkiem komitet\u00f3w naukowych PAN oraz rad naukowych instytut\u00f3w badawczych. Wypromowa\u0142 5. doktor\u00f3w nauk rolniczych. Opublikowa\u0142 ok. 150 prac naukowych. Spo\u0142eczna dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora Jankiewicza koncentrowa\u0142a si\u0119 na pracy z m\u0142odzie\u017c\u0105 w Polsce i w Meksyku oraz prowadzeniu oboz\u00f3w na wz\u00f3r przedwojennego harcerstwa1<\/a><\/sup>. Publikuje tak\u017ce prace dotycz\u0105ce historii Kres\u00f3w Wschodnich II Rzeczypospolitej.<\/p>\n\n\n\n

Kariera naukowa<\/h2>\n\n\n\n

W swoich badaniach prof. L. S. Jankiewicz zajmowa\u0142 si\u0119 fizjologi\u0105 ro\u015blin sadowniczych i warzywnych ze szczeg\u00f3lnym ukierunkowaniem na aspekty praktyczne. Opracowa\u0142 m.in. model korelacji wzrostowych u jab\u0142oni2<\/a><\/sup>, a przy udziale i pod kierownictwem profesora S. A. Pieni\u0105\u017cka \u2013 system formowania korony lu\u017ano-pi\u0119trowej u jab\u0142oni, kt\u00f3ry zosta\u0142 wdro\u017cony do polskich szk\u00f3\u0142ek. Efektem prac zespo\u0142u kierowanego przez profesora by\u0142o: wyja\u015bnienie roli kofaktor\u00f3w auksyn w ukorzenianiu sadzonek ro\u015blin drzewiastych oraz opracowanie patentu na \u015brodek do ukorzeniania sadzonek \u201eUkorzeniacz B2\u201d3<\/a><\/sup>, poznanie korelacji wzrostowych oraz wp\u0142ywu grawitacji na te korelacje u jab\u0142oni, sosny i topoli4<\/a>,5<\/a><\/sup> wyja\u015bnienie roli cytokinin w korelacjach wzrostowych i stymulacji aktywno\u015bci kambium oraz w formowaniu si\u0119 drewna u jab\u0142oni5<\/a>,6<\/a><\/sup>, wykazanie mo\u017cliwo\u015bci stymulowania rozga\u0142\u0119ziania si\u0119 jednorocznych okulant\u00f3w przy pomocy regulator\u00f3w wzrostu, opracowanie metody przyspieszenia jesiennego zrzucania li\u015bci w szk\u00f3\u0142kach drzew owocowych i ro\u015blin ozdobnych7<\/a><\/sup>, wyja\u015bnienie transportu sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych do galas\u00f3w na li\u015bciach d\u0119bu (z zastosowaniem izotop\u00f3w promieniotw\u00f3rczych), scharakteryzowanie zmian anatomicznych w li\u015bciach d\u0119bu wywo\u0142anych przez owady galasotw\u00f3rcze8<\/a><\/sup>. Opisa\u0142 r\u00f3wnie\u017cbiologi\u0119 meksyka\u0144skiej ro\u015bliny \u2013 miechunki pomidorowej i okre\u015bli\u0142 mo\u017cliwo\u015bci jej wprowadzenia do uprawy w Polsce; sprawdzi\u0142 sposoby u\u017cytkowania i zdrowotno\u015b\u0107 w naszych warunkach9<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

Prof. Jankiewicz by\u0142 redaktorem oraz autorem 8 rozdzia\u0142\u00f3w w ksi\u0105\u017cce Fizjologia ro\u015blin sadowniczych<\/em>10<\/a><\/sup>. By\u0142 tak\u017ce redaktorem i autorem lub wsp\u00f3\u0142autorem 9 rozdzia\u0142\u00f3w w ksi\u0105\u017cce Regulatory wzrostu i rozwoju ro\u015blin<\/em>11<\/a><\/sup>, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142redaktorem i autorem lub wsp\u00f3\u0142autorem 6 rozdzia\u0142\u00f3w w ksi\u0105\u017cce Fizjologia ro\u015blin sadowniczych strefy umiarkowanej<\/em>12<\/a><\/sup>. Pod jego redakcj\u0105 zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c napisana ksi\u0105\u017cka Reguladores del crecimiento, desarrollo y resistencia en plantas<\/em> [Regulatory wzrostu i rozwoju oraz odporno\u015bci ro\u015blin], w kt\u00f3rej jest autorem lub wsp\u00f3\u0142autorem 14 rozdzia\u0142\u00f3w13<\/a><\/sup>. Ponadto prof. Jankiewicz uczestniczy\u0142 w pracach nad wyhodowaniem nowej odmiany miechunki pomidorowej \u201eAmaryla\u201d, oraz nad udomowieniem ro\u015blin rodzimych w Meksyku: cupap\u00e9 i jadalny g\u0142\u00f3g meksyka\u0144ski (tejocote)14<\/a><\/sup>. Bra\u0142 udzia\u0142 tak\u017ce w zaprojektowaniu i w nadzorowaniu budowy fitotronu w Instytucie Sadownictwa.<\/p>\n\n\n\n

Odznaczenia i nagrody<\/h2>\n\n\n\n

Nagrody PAN (1960, 1963), Srebrny Krzy\u017c Zas\u0142ugi (1969), Honorowa Odznaka Wojew\u00f3dztwa \u0141\u00f3dzkiego (1973), Order U\u015bmiechu (1975), Zas\u0142u\u017cony Pracownik Rolnictwa (1977), Z\u0142oty Krzy\u017c Zas\u0142ugi (1978), Br\u0105zowy medal Uniwersytetu Rolniczego w Brnie (Vysoka \u0160kola Zem\u0115d\u0115lska v Brn\u0115) (1979, 1989), Godno\u015b\u0107 Cz\u0142onka Honorowego Polskiego Towarzystwa Botanicznego (2007), Najwy\u017csza nagroda Dyrektora Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa \u201eKryszta\u0142owe Jab\u0142ko\u201d (2006), Nazwanie jednej z 3 du\u017cych szklarni w uniwersytecie w Chapingo (Meksyk) imieniem prof. L. S. Jankiewicza (2019).<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Przypisy<\/h2>\n\n\n\n

1<\/sup> Jankiewicz, L. S., & Hycak, A. (2009). Historia oboz\u00f3w Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa i Instytutu Warzywnictwa oraz wyros\u0142ych z tej tradycji oboz\u00f3w harcerskich (ZHR, I. NSSHH oraz SHK-Zawisza)<\/em>. Wydane nak\u0142adem \u015brodk\u00f3w w\u0142asnych.<\/p>\n\n\n\n

2<\/sup> Jankiewicz, L. S. (1972). A cybernetic model of growth correlation in young apple trees. Biologia Plantarum<\/em>, 14<\/em>, 52\u201361. https:\/\/doi.org\/10.1007\/BF02920902<\/a><\/p>\n\n\n\n

3<\/sup> Bojarczuk, K., & Jankiewicz, L. S. (1975). Rooting of Syringa vulgaris<\/em> L. softwood cuttings using auxin, vitamins, phenolic substances, indole, SADH and abscisic acid. Acta Agrobotanica<\/em>, 28<\/em>, 229\u2013239. https:\/\/doi.org\/10.5586\/aa.1975.016<\/a><\/p>\n\n\n\n

4<\/sup> Jankiewicz, L. S. (1971). Gravimorphism in higher plants. In S. A. Gordon & M. J. Cohen (Eds.), Gravity and the organism<\/em> (pp. 317\u2013331). University of Chicago Press.<\/p>\n\n\n\n

5<\/sup> Jankiewicz, L. S., & Stecki, Z. J. (1976). Some mechanisms responsible for differences in tree form. In M. G. R. Cannell & F. T. Last (Eds.), Tree physiology and yield improvement<\/em> (pp. 157\u2013172). Academic Press.<\/p>\n\n\n\n

6<\/sup> Pieni\u0105\u017cek, J., & Jankiewicz, L. S. (1966). Combined effect of naphthalene acetic acid and 6-benzylaminopurine on bud development and initiation of cambial activity in dormant apple seedlings. Bulletin de l\u2019Acad\u00e9mie Polonaise des Sciences<\/em>, 14, 805\u2013808.<\/p>\n\n\n\n

7<\/sup> Marczy\u0144ski, S., & Jankiewicz, L. S. (1978). Uptake and translocation of labelled iodide ion in privet (Ligustrum vulgare<\/em> L.) as related to its defoliating activity. Acta Agrobotanica<\/em>, 31<\/em>(1\u20132), 61\u201370. https:\/\/doi.org\/10.5586\/aa.1978.006<\/a><\/p>\n\n\n\n

8<\/sup> Jankiewicz, L. S., Dyki, B., Machla\u0144ska, A., & Dubert, F. (2017). Oak leaf galls: Neuroterus numismalis<\/em> and Cynips quercusfolii, <\/em>their structure and ultrastructure. Acta Societatis Botanicorum Poloniae<\/em>, 86<\/em>(2), Article 3537. https:\/\/doi.org\/10.5586\/asbp.3537<\/a><\/p>\n\n\n\n

9<\/sup> Jankiewicz, L. S., Horodecka, E., & Borkowski, J. (1989). The development and cultivation of tomatillo (Physalis ixocarpa <\/em>Brot.) under the climatic conditions of Poland. I. Local cultivars, growth of aboveground vegetative parts, probable resistance to Phytophthora infestans.<\/em> Acta Agrobotanica<\/em>, 42<\/em>(1\u20132), 5\u201321. https:\/\/doi.org\/10.5586\/aa.1989.001<\/a><\/p>\n\n\n\n

10<\/sup> Jankiewicz, L. S. (Red.). (1979, 1984). Fizjologia ro\u015blin sadowniczych<\/em>. PWN. (883 str., 15 wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n

11 <\/sup>Jankiewicz, L. S. (Red.). (1997). Regulatory wzrostu i rozwoju ro\u015blin<\/em>. Wydawnictwo Naukowe PWN. (567 str., 26 wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n

12 <\/sup>Jankiewicz, L. S., Lipecki, J., Filek, M., & Lech, W. (Red.). (2011). Fizjologia ro\u015blin sadowniczych strefy umiarkowanej<\/em>. Wydawnictwo Naukowe PWN. (952 str.)<\/p>\n\n\n\n

13 <\/sup>Jankiewicz, L. S. (Red.). (2003). Reguladores del crecimiento, desarrollo y resistencia en plantas, vol. 1. Propiedades y acci\u00f3n<\/em> [Regulatory wzrostu, rozwoju i odporno\u015bci w ro\u015blinach, tom 1. W\u0142a\u015bciwo\u015bci i dzia\u0142anie]. Universidad Autonoma De Chapingo; Mundi-Prensa. (487 str.)<\/p>\n\n\n\n

14 <\/sup>Perez-Ortega, S. A., M\u00e9ndez-Santiago, A. H., Nieto-Angel, R., & Jankiewicz, L. S. (2013). Branching system of the mexican hawthorn \u201ctejocote\u201d (Crataegus <\/em>spp.). Journal of Horticultural Research<\/em>, 21<\/em>(1), 47\u201359. https:\/\/doi.org\/10.2478\/johr-2013-0007<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Leszek Stanis\u0142aw Jankiewicz (ur. 05.05.1925 r. w Piotrkowie Trybunalskim), profesor, specjalista w dziedzinie fizjologii ro\u015blin ogrodniczych \u017byciorys Szko\u0142\u0119 podstawow\u0105 i pierwsze dwa lata Gimnazjum im. Boles\u0142awa Chrobrego uko\u0144czy\u0142 w Piotrkowie, gdzie zasta\u0142a go wojna. Zakres III i IV klasy gimnazjum oraz liceum uko\u0144czy\u0142 na tajnych kompletach i w 1943 r. zda\u0142 matur\u0119. W tym samym […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"parent":207,"menu_order":6,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-15369","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15369"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15395,"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15369\/revisions\/15395"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbsociety.org.pl\/default-old\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}